Leikritunaræfingar

Leikritunaræfingarnar hér að neðan er hægt að nota með hvaða aldurshóp sem er. Þær eru hugsaðar bæði til skemmtunar og þjálfunar í skapandi skrifum, en fyrst og síðast til þess að opna augu nemenda fyrir tungumáli leikhússins.

 

Fjögurra setninga leikritið

Þessi litla æfing er frábær upphitun og kynning á vinnu með leiktexta!
Nemendahópurinn fær þennan texta (eða sambærilegan):

 
A:      Góðan daginn.
B:      Ha?
A:      Mikið er þetta fallegur morgunn.
B:      Það er gott þér þykir það.

  • Í pörum prófa nemendur að minnsta kosti sex mismunandi leiðir til þess að leika með þetta litla leikrit. Þeir mega ekki bæta við samtalið, en ættu að skoða hversu mikið breytist ef tónhæð raddarinnar er breytt, dregið úr eða bætt í raddstyrk, hraðað á, bætt við þögnum og / eða hreyfingu. 
  • Nemendur (í pörunum) velja stað þar sem samtalið á að gerast. Þeir gætu til dæmis ákveðið að A sé við höggstokkinn og B sé böðullinn að brýna öxina. Nemendur æfa svo textann með þetta í huga, og þurfa að koma því yfir til félaga sinna (áhorfenda) í leik hver þau eru án þess að bæta nokkru við textann. 
  • Nú fá nemendur að skrifa eigið fjögurra setninga verk (í pörum), en þegar þau skrifa hafa þau ákveðnar aðstæður í huga. Verkin eru svo látin ganga milli para, en án þess að skýring um aðstæður fylgi. Leikritin eru svo æfð af nýju pörunum. 

Gefið pláss fyrir umræður. Hversu mikið gefur textinn til kynna? Hvaða áhrif hafa þagnir? Skiptir tónhæðin máli? Hvað með líkamsstöðu og stöðu á sviðinu?

 

                                                                                                                                                   

 

Stafrófsröð

Skrifið samtal þar sem tvær persónur tala saman, en setningarnar eru allar í stafrófsröð. Dæmi:

 
A:      Axel! Hæ.
B:      Blessuð Kristín.
A:      Drepfyndin þessi saga sem þú sagðir á fundinum.
B:      Ekki fannst Davíð það.
A:      Ég hló.
B:      Fáir aðrir.
A:      Gettu hver hló líka?
B:      Halldór?
A:      Já, einmitt.
B:      Karlinn hefur bara húmor.
o.s.frv.

 

                                                                                                                                                   

 

Ein stutt ein löng

Skrifið samtal þar sem skiptast á stutt setning og löng setning. Dæmi:

 
A:      Jú?.
B:      Þetta er sennilega bara ansi gott hjá honum,
A:      Já.
B:      Ég hef sjaldan séð svona fallegt handbragð hjá Kristjáni.
A:      Sammála.
B:      Ætli hann hafi farið á námskeið frá því hann hélt síðustu sýningu?
A:      Ætli það?
B:      Ja, maður veit aldrei. Eru ekki allir alltaf í endurmenntun og símenntun nú til dags?
A:      Ekki Kristján.
B:      Eg sé að þú þekkir ekki Kristján jafn vel og ég góða mín. Hann leynir á sér.
A:      Er það?
o.s.fr.v.

 
Tilbrigði:
Tvær stuttar tvær langar. 
Ein stutt þrjár langar.
Samtal þar sem hver setning er lengri en sú næsta (jólatré)
o.s.frv.

 

                                                                                                                                                   

 

Skapandi hömlur

Að sitja með autt blað fyrir framan sig og eiga að skrifa eitthvað getur listrænt séð verið jafn niðurdrepandi og að fá fyrirmælin: Skrifaðu sorglega sögu um stelpu sem týnir bangsanum sínum en finnur hann svo aftur undir tré.

 
Með skapandi hömlur er átt við það þegar fleygt er fram kveikju eða hugmynd til nemenda, sem gefur skrifunum ákveðinn ramma, en innan þess ramma þarf að vera hæfilegt frelsi til sköpunar. Til dæmis: Skrifaðu 10 setninga samtal þar sem ljóstrað er upp leyndarmáli og matartegund kemur við sögu.

 

                                                                                                                                                   

 

Hvað má bjóða þér?

Búa má til lista eins og hér að neðan, og bjóða nemendum að velja sér af honum eins og matseðli til að skrifa út frá. Svo er auðvitað stórsnjallt að prófa mismunandi samsetningar af seðlinum:
 

Staður (hvar?)                       Persóna (hver?)                 Atburður (hvað?)               Tónn / stíll (hvernig?)         
 Lögreglustöð      Geimvera   Afhjúpun  Gamansamur
 Biðstöð  Lítil stúlka  Ástarsorg  Alvarlegur
 Almenningssalerni      Læknir      Játning      Ógnvekjandi
 Veitingastaður  Gamall karl  Slys      Farsakenndur
 Leigubíll  Lögreglukona  Leit  Ýktur leikrænn

 
E.t.v. er bara valinn staður og persónur. Ath. listinn er hér í flóknara lagi. Prófið að nota bara tvo dálka.

 

                                                                                                                                                   

 

Má ekki segja?

Skrifið samtal þar sem verið er að tala t.d. um árekstur, en það má aldrei minnast beint á áreksturinn. Þetta er góð æfing í því að koma upplýsingum fram í samtali, án þess að vera með of mikla staðreyndaupptalningu.  

Dæmi:
A:       Ég hélt bara að þetta yrði mitt síðasta
B:       Já, ég segi það með. Ég er öll marin og blá
A:       Hver hringdi í lögguna?
B:       Jói, held ég.
A:       Nei, fór ekki síminn hans í klessu?
B:       Nei, það var minn sími. Ég var með hann í brjóstvasanum. 
o.s.frv.

 
Tilbrigði:  
A tjáir B ást sína án þess að koma nokkurn tíma beinum orðum að því.
B lýsir máltíð fyrir A, án þess nokkurn tíma að minnast á matartegund.
 

 

Umræðupunktar:

  • Hvernig er upplýsingum um staðreyndir (hvar við erum, hverjar persónurnar eru, hvað hefur gerst áður o.s.frv.) komið áleiðis í gegnum samtal í leikhúsi?
  • Hvernig sýnum við mismunandi valdastöður persóna í gegnum samtal (t.d. kennari/nemandi)
  • Hversu mikið getur eitt stutt samtal sagt okkur um persónuleika viðkomandi?
  • Er hægt að greina aldur í gegnum samtal? 
     

Hluti af þessum æfingum er fenginn úr bók Andy Kempe og Marigold Ashwell: Progression in Secondary Drama

 

 

 





Letur breytingar


Leit