Kraftmikið og skemmtilegt verk  um andstæðurnar og öfgarnar í okkur Íslendingum og samband okkar við landið -  með tónlist frá ofanverðum sjöunda áratugnum.

 “Ég hélt að á svona stað gerðist aldrei neitt. Svo kemur á daginn að það hefur aldrei gerst neitt í mínu lífi fyrr en ég kom hingað.”

Ólafur Haukur Símonarson hefur skrifað mörg leikrit sem átt hafa einstökum vinsældum að fagna í Þjóðleikhúsinu á síðustu áratugum og má þar nefna Gauragang, Þrek og tár, Hafið, Græna landið og Bílaverkstæði Badda. Þórhallur Sigurðsson hefur sett öll þessi verk á svið, og nú færa þeir félagar okkur glænýtt, fallegt og skemmtilegt leikrit um Íslendinga í nútíð og fortíð.

Árið 1968 er ungur piltur úr Reykjavík, Jakob, sendur í sveit að bænum Gili þar sem nútíminn virðist enn ekki hafa haldið innreið sína, og fjölskyldan stritar við að yrkja landið og sækja sjóinn líkt og forfeðurnir hafa gert um aldir. Jakob er rokkari, og hefur ætlað sér að lifa vistina af með því að spila á rafmagnsgítarinn sinn, en á þessum gamla bæ er ekki einu sinni komið rafmagn. Innan skamms virðist Jakob vera orðinn miðpunkturinn í ævagömlum fjandskap á milli bæja í sveitinni. Ástin ólgar, heiftin kraumar og rokklögin hljóma af blússandi krafti.

Leikritið gerist á tímum efnahagserfiðleika þegar fólk flýr land í leit að nýjum tækifærum og þeir sem eftir verða hljóta að spyrja sig að því hvers vegna þeir vilji búa hér?

Hljómsveit:

Trommur:  Björn S. Ólafsson
Bassi: Ingi Björn Ingason
Gítar: Stefán Már Magnússon
Gítar: Einar Þór Jóhannsson
Hljómborð: Stefán Örn Gunnlaugsson

Hlustaðu á lagið "Leyndarmál"

Þórhallur Sigurðsson
Í sveit hjá frændfólkinu í Skagafirðinum í þrjú sumur, sjö, átta og níu ára.
Að láta fara lítið fyrir sér á divaninum í eldhúsinu eftir kvöldmat svo maður verði ekki sendur í rúmið. Sögurnar hans Kjartans mjólkurbílstjóra voru æsilegar og ótrúlega hlægilegar.
Að fá lánuð SKT dægurlagaheftin hennar Diddu og syngja með Óskalögum sjúklinga og Lögum unga fólksins þegar batteríin í útvarpstækinu voru í lagi.
Að horfa á fallegu birtuna sem breiddist um húsið þegar kveikt var á Aladdín lömpunum í afmælinu hans Valda 1. september. Ekkert rafmagn.
Að halda í halann á kúnum meðan mjólkað var.
Að trítla eftir Valda og kúnni niður að höfuðbólinu í sveitinni þar sem nautið var og horfa á hana fá sína þjónustu. Þar með vissi maður allt um lögmál náttúrunnar.
Að vera bitinn í fótinn af hundinum á næsta bæ og koma grátandi á hjólinu til ömmu í Hofsós.
Og vera síðan hræddur við hunda.
Að smíða fleka og sigla á pollinum suður af bænum.
Aðalbláberin, heimabakaða brauðið með rabarbarasultunni, súra slátrið, jólakakan.
Að koma þangað aftur og aftur á hverju ári enn í dag. Það er löngu komið rafmagn.
 
 
Þórunn Elísabet Sveinsdóttir
Það var innangengt úr húsinu yfir í fjósið. Og þetta var annar dagurinn minn í sveitinni á Svínafelli í Öræfasveit.
Ég var ófermd og Sólveig (Veiga gamla) sagði við mig: “Réttu mér kviðslettuna, settu yfir þig buruna, taktu kilpurlausu skjóluna og fylgdu mér í fjósið”.
 
 
Anna Kristín Arngrímsdóttir
Þegar ég var unglingur réði ég mig sem kaupakonu. Reynsla mín af sveitastörfum var takmörkuð.
Fyrsta tilraun mín til að mjólka gekk brösuglega, spenarnir hlýddu mér ekki. Það tók sinn tíma að komast upp á lagið; fatan fór á hliðina og mjólkin í flórinn.
Ég hljóp í flest störf; heyskapurinn var skemmtilegur og oft fjör á bænum. Svo að ég tali nú ekki um sveitaböllin og sætu strákana
Ég keyrði dráttarvélina og fór með mjólkurbrúsana á pallinn og söng hástöfum ,,Bjössi á mjólkurbílnum”, rak og sótti kýrnar en þær voru yndin mín. Ég tók að mér lítinn kálf og gaf honum pela. Það voru bestu stundirnar.  Svo var mér sagt að honum yrði slátrað. Þá fór ég út í móa og grét. Síðan hef ég ekki borðað kálfakjöt.
 
 
Pálmi Gestsson
Afi minn var bóndi. Útvegsbóndi. Hann var einn minn besti vinur. Hann bjó fyrripart síðustu aldar að Folafæti undir Hesti í Ísafjarðardjúpi, þar fæddist móðir mín. Þegar hann flutti úr Fætinum til Bolungavíkur, hélt hann áfram að vera útvegsbóndi með heldur meiri áherslu á sjómennsku. Ég var meira og minna með honum í heyskap öll sumur fram til unglingsára. Að umgangast hann á mótunarárunum var mér meiri menntun en allt annað í lífinu.
Ég tók hann fljótlega í guðatölu. Hann kenndi mér að vinna. Hann stundaði 19. aldar búskap. Stundum finnst mér ég hafa lifað á tímum Íslendingasagna þegar ég hugsa til baka. Hann nagaði úthagabletti með orfi og ljá og reiddi heim á hesti. Fjórtán ára varð hann fyrirvinna á heimilinu eftir að hafa séð árabát föður síns sökkva á firðinum sem bærinn stóð við, og föður sinn drukkna þar ásamt allri áhöfn.  Líf hans var ekki þægileg innivinna. Ekki veit ég hvort hann hafði skoðun á því hvaða stefnu ég tók í lífinu. Þegar ég kom heim á sumrin eftir að ég hóf nám við Leiklistarskóla Íslands var mitt fyrsta verk að heimsækja hann. Alltaf tók hann mér fagnandi. Eitt sinn kom ég nokkuð óvænt og hann sagði hissa á svip: „Pálmi minn, þú hér? Hver er þá að gretta sig fyrir sunnan? “
 
 
Örn Árnason
Klukkan er fimm að morgni, við pabbi erum á leið á sjóinn. Ég er tólf ára. Það er blankalogn, krían gaggar, rjúpan kurrar og allt er klárt fyrir veiði dagsins. Við plægjum fyrst og fáum fullan plóg af kúfskel og rennum svo inná Hólinn, en það eru fiskimið inn á miðjum firðinum. Ekkert að hafa þar. Pabbi ákveður að renna inná Löngu, ekkert þar heldur. Svo fórum við inn að eyjarenda, þeim enda eyjunnar sem snýr að Grímsey og þá byrjaði fjörið, það var ufsi. Færið var ekki komið til botns þegar allir krókar voru fullir, ufsi á hverjum öngli. Ufsinn tekur fast í og við fylltum bátinn af þessum fallega fiski og renndum heim, glaðir í bragði. Kallarnir á bryggjunni greinilega fullir af öfund og Óli Þorsteins sagði með fýlusvip og öfundartón: "Fenguð þið bara ufsa? … Jæja já"... Við pabbi glottum framan í hvor annan. Dagurinn að kvöldi kominn og tóm gleði heima við. Eins og það hefði gerst í gær.

Silja Aðalsteinsdóttir

Það varð bylting í lífi mínu þegar ég var send í sveit í fyrsta skipti, tíu ára, um miðjan sjötta áratuginn. Heimilið var ekki stórt en fjölskyldan átti part í laxveiðiá og oft voru margir í mat. Í minningunni er ég alltaf að vaska upp! En húsmóðir mín sem líka var frænka mín stytti mér stundirnar með því að segja mér endalausar sögur og ævintýri svo að ég fann ekki fyrir leiðindum. Síðan hef ég aldrei fengið nóg af spennandi sögum.

Í bæjarhúsunum var ekki rennandi vatn svo að eitt af skyldustörfum mínum varð að sækja vatn í brunn fyrir neðan bæjarhólinn. Það skilaði sér seinna í þrálátri vöðvabólgu í öxlum en mikið óskaplega var samt gaman að gera alvöru gagn. Mér var líka hælt fyrir dugnað frá morgni til kvölds en hól hafði ég aldrei áður fengið. Ég hugsa að ég hafi ekki síður stækkað og fitnað af því en kjarnafæðinu sem ég fékk í öll mál. Og ég varð svo háð þessu lofi að það var haft á orði á bænum að þegar kallað væri á hundinn mætti ekki á milli sjá hvort kæmi fljótar hlaupandi, ég eða rakkinn!

Enn ein byltingin var hárgreiðslan. Þegar síðar lufsurnar fóru að trufla mig á hlaupum eftir kúm og kálfum var einfaldega sett skál á hausinn á mér og klippt allt sem stóð niður undan. Síðan hef ég haft ennistopp. Loks kveikti heimasætan á bænum sem var menntaskólastúlka, í mér svo lífseiga lærdómsþrá með því að kenna mér latneskar sagnbeygingar og sænskar vísur að sú þrá stjórnar lífi mínu enn.

Ég væri ekki sú sem ég er ef ég hefði ekki verið send í sveit.

Ívar Pálsson

Sex ára strákur kvaddi bljúgur móður sína á Bifreiðastöð Íslands á leið í sveitina í fyrsta skipti.

Fatainnkaupum lauk daginn áður. Ómissandi svartir gúmmískór, gráir ullarleistar, hnausþykk dökkgræn regnkápa með hettu og regnbuxur í stíl, beislitar síðar stingandi ullarnærbuxur og álíka hlýrabolur voru komin ofan í lúna tösku með trélistum og smellum, ljósgrænn Geysispoki úr galloni hélt utan um aðrar nauðsynjar eins og nýju dökkbláu gallabuxurnar með margfalda uppábrotinu, sem voru stífar eins og spelkur og rauðköflótta ameríska verkamannskyrtu, hún var flott í stíl. Verst að bangsinn fékk ekki fararleyfi. Hann hafði látið verulega á sjá í síðustu norðurferð, þegar ég ældi yfir hann eftir sex tíma ferðalag í bíl, þar sem pabbi og bróðir minn reyktu London Docks vindla í ameríska kagganum á holóttum malarveginum alla leiðina norður án þess að skeyta nógu vel um að opna reykgluggana að framan. Pabbi sagði af því tilefni: „Skrýtið með hann Ívar, hann verður alltaf svo bílveikur!“

Þarna stóð ég á björtum maídegi á BSÍ, kyssti mömmu bless og steig upp í Norðurleið, sem stefndi á Akureyri. Ég fékk sæti fremst vegna bílveikinnar. Aftast sátu ungmenni og stórreykingafólk, sem hossaðist í reykjarmekki sínum á leiðinni.  Ferðin til Blönduóss tók um sex klukkutíma, en ég spurði bílstjórann næstum því í hvert skipti þegar á leið og stöðvað var við brúsapall: „Erum við núna rétt hjá Blönduósi? “ Loks stóð ég við BP sjoppuna á Blönduósi með töskuna góðu og Geysispokann við hlið mér og beið hljóður eftir því að vera sóttur. En tíminn leið og beið. Rútan og aðrir ferðalangar voru á brott og enginn rykmökkur í nánd. Hálfkjökrandi gekk ég inn og staðarhaldarinn hringdi fyrir mig l-a-a-a-ngt, l-a-a-a-ngt, stutt með símasveifinni á bæinn Tinda, þar sem viðmælandi sagði að náð yrði í mig. Óratími leið en um síðir renndi Austin Gipsy jeppi upp að mér, maðurinn undir stýri sagði fátt og við brunuðum að einhverju plani á Blönduósi. Þar settist annar maður undir stýri, gaf í og snarbremsaði nokkrum sinnum og kveikti á þurrkum og ljósum þarna um miðjan heiðbjartan dag. Síðan teygði hann sig í hægra neðra hornið á framrúðunni og setti límmiða innan á rúðuna: 1964. Bíllinn taldist þá skoðaður af Bifreiðaeftirlitinu og ég fékk far að Tindum í Svínavatnshreppi.

Þá tók við þriggja mánaða sumardvöl mín í sveit, eins og hjá öðrum systkinum mínum, til þess að átta barna foreldrar mínir gætu um frjálst höfuð strokið þar til skólar byrjuðu að hausti.

Ingunn I. Ástvaldsdóttir

Ég á ótrúlega góðar minningar úr sveitinni sem barnapía og hænsnapassari.

Þegar ég var 10 og 11 ára fór ég í sveit í Hólssel á Fjöllum skammt frá Grímsstöðum, þar var móðursystir mín húsfreyja. Þrátt fyrir að þetta gerðist á árunum 1970-71 þá upplifði ég "gamla tíma". Það var ekkert rafmagn nema frá rafstöð sem notuð var sparlega, eldað var á  kokseldavél, vatni var dælt upp í tunnu úr

bæjarlæknum og hitað í potti til þvotta og annarra þarfa. Á bænum voru tvær kýr sem sáu heimamönnum fyrir mjólkuafurðum. Ég lærði að strokka smjör, snúa skilvindunni- skilja að undarennu og rjóma,kaffibaunirnar voru brenndar heima og síðan sátum við vinnuhjúin og möluðum í litlum kaffikvörnum á kvöldin. Mér er mjög minnisstæður ilmurinn sem fyllti eldhúsið þegar við vorum að mala. Ég átti frekar erfitt með að strokka smjör því þar þurfti að halda jöfnum hraða og alltaf þyngdist róðurinn, en ég og skilvindan vorum þó nokkuð góðir vinir.

Á bænum var sjónvarp í betri stofunni en ekki man ég til þess að það hafi verið kveikt oft á því, enda ekki kveikt á rafstöðinni bara til að horfa á sjónvarp.  Undir öllum rúmum voru koppar til næturnota, gömlu konurnar notuðu þá á nóttunni svo að þær þyrftu ekki að vera að brölta í myrkrinu. En ég smeygði mér nú yfirleitt niður á klósettið.

Nú var ég í sveitinni yfir hásumar þannig að ég upplifði ekki oft að kveikt væri á olíulömpum en þeir

voru annars notaðir á kvöldin eftir að slökkt var á rafstöðinni.

Upplýsingastreymi í sveitinni fór fram í gegnum sveitasímann. Hringingar voru mismunandi t.d "löng-löng-stutt-löng". Hver bær átti sína hringingu. Þegar hringt var í einhvern vissi öll sveitin það og að sjálfsögðu var oft tekið upp tólið og hlustað! Það varð jú að fylgjast með hvað var að gerast.

Yfir sumarið var farið einu sinni í kaupstað og þá til Kópaskers. 

Frá þessum tveimur sumrum sem ég var í Hólsseli á ég ótrúlag dýrmætar minningar.

Börn í dag hugsa um þau tæki og tól sem ég kynntist sem eitthvað sem notað

var þegar risaeðlurnar gengu á jörðinni!! en það er bara ekkert svo langt

síðan þetta var - ég er bara 50 ára í dag!

 Guðrún Inga Sveinsdóttir

Það er fagur vormorgunn, sólin skín á græna völlu og sóleyjar og fíflar skarta sínu fegursta.Ég er 7 ára, vaknaði eldsnemma yfir mig spennt, það var von á nýjum strák í sveitina, jafnaldra mínum, en hingað til hafði ég ekki haft leikfélaga á sama aldri, varð bara að passa þau litlu.

Strákurinn kom  hét Óli og ekki leist mér nú of vel á hann, eldrauðhærður og freknóttur, minnti mig helst á villikött.

En ég tók nú samt að mér að sýna honum umhverfið.  Klettabyggðina og hólana þar sem huldufólkið bjó.  Við enduðum á réttinni og vorum að koma til baka að hlöðunni, þegar við mættum nautkálfi, sauðmeinlausum að mínu mati, en Óli var ekki á sama máli, hann snarsnéri sér við, en bansetttur haninn stóð þá þar á bak við okkur. Það var bara ein undankomuleið.  Óli tók undir sig stökk í ofboðslegri hræðslu við þessi dýr, sem hann hafði aldrei séð og hljóp beint í haughúsið.

Stelpudýrið skellihló, en við urðum síðan bestu vinir og leikfélagar í mörg sumur, þó að hann væri bara eldrauðhærður og freknóttur.

Rósa Ásgeirsdóttir

Hvað yndislegt það var að vera úti í guðsgrænni náttúrurinn, hlaupandi um holtin græn, með hundana á eftir sér, fá að fara í fjósið, finna ilminn úr fjósinu og læra að þekkja kusurnar með nafni, sjá þegar þær voru handmjólkaðar og fá þau forréttindi að drekka mjólkina beint. Toppurinn á tilverunni í minningu minni átta ára gamalli var að fá að gefa hundunum að borða og upplifa hamingju þeirra í manns garð þegar þeir voru saddir og sælir.

Að hafa fengið að fara og vera í sveit voru forréttindi.

Dagný Dögg Sigurðardóttir

Mínar bestu minningar úr sveitinni eru þegar ég fór niður í fjós til frænda minna að hjálpa þeim við mjaltirnar. Man svo vel eftir lyktinni. róandi hljóðunum í mjaltavélunum og ærslaganginum í hundunum. Að sjálfsögðu þekktu frændur mínir allar kýrnar með nöfnum en sama hvað ég reyndi náði ég bara að kunna örfá nöfn. Fannst stórmerkilegt á þessum tíma hvernig þeir gátu munað öll þessi nöfn.

Þó er eitt kvöld sem stendur upp úr. Þá fór ég út í fjós og fékk ábrysti til að fara með heim til ömmu í gömlum stálmjólkurbrúsa. Þegar ég lagði af stað heim til ömmu með brúsann í annarri hendinni var komið niðamyrkur í sveitinni og ekkert ljós nálægt nema frá fjósinu og ein lítil ljósapera fyrir framan ömmu og afa hús sem vísaði mér leiðina. Mér fannst þessi litla ljósglæta vera hið bjartasta ljós þar sem ekkert annað ljós var nálægt og var eina hjálpin til að rata aftur heim. Ég var komin langleiðina heim þegar ég datt og lokið af mjólkurbrúsanum hrökk af og ábrystirinn fór nánast allur niður. Þetta fannst mér svo hræðilega sorglegt að ég hljóp í eldhúsið til ömmu útgrátin. Þetta fékk ekki mikið á ömmu mína - hún var ekki lengi að þurkka tárinn og láta litlu stelpuna sína vita að hana hafi ekki langað í ábrysti þetta kvöldið en nóg væri eftir fyrir mig.

Halldóra Jónasdóttir

Þegar ég var lítil fór ég í sveitina og ég var mjög hrifin af öllum dýrum nema kúm, ég var eiginlega bara frekar hrædd við þær. Ég fékk að halda á nýfæddu lambi og fara á hestbak. En mamma var ekki hrifin af því að ég vildi ekkert tala við kýrnar svo hún fór með mig að einni kúnni og lét mig klappa henni. ég gaf kúnni svo gras og áður en ég vissi var ég umkringd öllum kúnum á bænum og varð skíthrædd . Ég kastaði öllu grasinu og reyndi að komast burt frá þeim en allt í einu kúkaði ein kýrin á stígvélin mín og ég fór að hágráta því að stígvélin voru glæný. Síðan kom mamma og bjargaði mér frá kúnum og síðan þá hef ég ekkert verið sérstaklega hrifin af kúm og ég neitaði algjörlega að nota stígvélin mín aftur eftir að hafa fengið kúaskít á þau. Ég var eitthvað í kringum fjögurra ára gömul.